www.fretki.org.pl
Grudzień 05, 2021, 06:50:13 *
Witamy, Gość. Zaloguj się, lub zarejestruj proszę.

Zaloguj się podając nazwę użytkownika, hasło i długość sesji
Aktualności: FORUM W TRYBIE DO ODCZYTU
adres do nowego forum
http://www.fretki.org.pl/forum_new
wiecej informacji:
http://www.polchat.pl/chat.php?_room=fretkorum
 
   Strona główna   Pomoc Szukaj Zaloguj się Rejestracja  
Strony: [1]   Do dołu
  Drukuj  
Autor Wątek: albinizm  (Przeczytany 3827 razy)
0 użytkowników i 1 Gość przeglądają ten wątek.
prazm
Początkujacy

Offline Offline

wiadomości: 2786



« : Wrzesień 25, 2005, 05:34:55 »

nadeslane przez: prazm
http://www.fretki.org.pl/phpbb2/viewtopic.php?t=5366

Albinizm.
Zgodnie z obietnic?, cho? z du?ym opĂł?nieniem, za co przepraszam, przedstawiam kolejny artyku? o naszych pupilach. Pisz? podbudowany Wasz? reakcj? na poprzednie artyku?y, ale nie ukrywam... ten jest szczegĂłlnie trudny, bo wielu z Was ma bezpo?redni kontakt z albinosami, a ja znam je z widzenia i literatury. Nadal licz? na dyskusj?. W tym temacie szczegĂłlnie  !:   
Bior?c przys?owiowego byka za rogi zaczynam od definicji;  "albinizm, (?ac. albus; bia?y), bielactwo, brak barwnika spowodowany wad? genetyczn? u osobnikĂłw zwanych albinosami, nale??cych do gatunku, u ktĂłrego barwnik ten normalnie wyst?puje (Encyklopedia Szkolna, Biologia, WSiP, 1999). ZastanĂłwmy si? nieco g??biej nad sensem i konsekwencjami powy?szej definicji...
1.... brak barwnika spowodowany wad? genetyczn?.... ; barwnikiem, o ktĂłrym mowa. jest melanina. Normalnie jest syntetyzowana w niektĂłrych komĂłrkach naszego cia?a (np. komĂłrkach barwnikowych melanosomach). Synteza melaniny jest procesem wieloetapowym. Ka?dy, kolejny etap, pocz?wszy od tyrozyny, a na malaninie sko?czywszy, jest katalizowany przez enzym. Kolejne etapy przez inne, specyficzne enzymy. Informacjo ich syntezie znajduje si? w wielu rĂł?nych genach. W konsekwencji mutacje (zmiana materia?u genetycznego) w genach odpowiedzialnych za syntez? melaniny wp?ywaj? na jej wytworzenie, a co za tym idzie na barw? futer naszych pupili. Ka?da mutacja powoduj?ca brak enzymu potrzebnego do syntezy melaniny spowoduje, ?e futerko zwierzaka b?dzie bia?e, a jego skĂłra rĂł?owa. RĂł?owe zabarwienie skĂłra zawdzi?cza drobnym, znajduj?cym si? w skĂłrze naczyniom krwiono?nym. Podobnie oczy. Ich barwa rĂłwnie? jest wywo?ana brakiem barwnika, ktĂłry nie maskuje naczy? krwiono?nych. U fretek (i nie tylko:)) wi?kszo?? genĂłw ma w jednej komĂłrce dwie kopie nazywane allelami (2 allele jednego genu). Je?li jedna powoduje wytwarzanie enzymu, a druga nie (dwa rĂł?ne allele jednego genu; heterozygota) to w komĂłrce enzym b?dzie, mo?e mniej, ale b?dzie i fretka nie b?dzie albinosem! B?dzie nosicielem albinizmu, bo w?rĂłd jej/jego potomstwa mog? pojawi? si? albinosy (tak, tak ewsik! Etna mo?e mie? ?liczne dzieci&Smile). Ca?e potomstwo albinosĂłw, o tym samym zmutowanym genie, b?dzie albinosami. Je?li jednak skrzy?ujemy ze sob? dwa albinosy, u ktĂłrych zmutowane s? rĂł?ne geny to w ich potomstwie albinosĂłw nie b?dzie wcale (sic!), ale wszystkie urodzone fretki b?d? nosicielami obu mutacji. Uff , genetyk? mamy za sob?Smile
U cz?owieka znanych jest 7 rĂł?nych mutacji powoduj?cych choroby  z albinizmem, ale czy u fretek te?..... tego nikt nie bada?&. Przypuszczam, ?e nie, ?e mamy do czynienia z jedn? lub dwoma (raczej z dwoma
; albinos i bia?e, czarnookie) mutacjami w rĂł?nych genach.
U niektĂłrych zwierz?t albinizm pojawia si? sezonowo. Obni?enie temperatury i/lub skrĂłcenie dnia powoduje wy??czenie odpowiedniego genu (genĂłw), a w konsekwencji zwierzak "ubiera si?" w bia?e, zimowe futerko. Klasycznym przyk?adem s? gronostaje, ale do nich jeszcze wrĂłcimy:). W zimie takie puszyste, bia?e futerko nie tylko chroni przed mrozem, ale rĂłwnie? przed drapie?nikami. Trudno zobaczy? bia?ego zaj?ca arktycznego, sow? polarn? czy gronostaja w zimowym futerku na ?niegu. Ale je?li ?niegu nie ma to takie bia?e cudo jest widoczne z du?ej odleg?o?ci. Dlatego w?rĂłd zwierz?t strefy umiarkowanej i tropikalnych albinizm jest niezwykle rzadki. Drapie?nik, ktĂłrego wida? z du?ej odleg?o?ci zdechnie z g?odu, bo nic nie upoluje. Bia?ofiara te? nie po?yje d?ugo, bo trudno jej si? ukry?. Fretki s? w podwĂłjnie niewygodnej sytuacji: dla jednych s? strasznymi drapie?nikami-zabĂłjcami (myszy, szczury, krĂłliki,....), a dla innych przek?sk? (wilk, lis,.....), mo?e nie naj?adniej pachn?c?, ale w godzinie g?odu... Czy? dla takiego, dziko ?yj?cego zwierzaka, bia?e futro nie jest utrapieniem? Jest i to powa?nym, a ?e si? dziedziczy to u wielu zwierz?t mo?e by? uznane za wad? genetyczn?.
Wiadomo, ?e albinizm mo?e by? spowodowany mutacjami w rĂł?nych genach (znowu te geny,,, Confused , chyba jednak bez nich ?y? si? nie da  Smile ). Najcz??ciej jest to mutacja w genie koduj?cym hydrolaz? tyrozynow?, pierwszy enzym w szlaku syntezy melaniny. Podobny efekt daj? mutacje w innych genach koduj?cych kolejne enzymy uczestnicz?ce w syntezie melaniny, ale w tym ostatnim przypadku u zwierz?t mog? wyst?powa? niewielkie ilo?ci barwnika, w konsekwencji Futrzaki nie s? ?nie?nobia?e, a ich skĂłra nie jest wyra?nie rĂł?owa.
Zazwyczaj albinotyczne fretki nie s? ?nie?nobia?e. Niekoniecznie dlatego, ?e mog? wytwarza? niewielkie ilo?ci barwnika (patrz wy?ej). Jak to mo?liwe, ?e futerko, ktĂłrego w?osy s? prze?roczyste, jest jasno ?Ăł?te, a miejscami nawet bursztynowe? Zabarwienie powoduj? wydzielane przez skĂłr? substancje oleiste. Dzia?aj? jak male?kie pryzmaty. Intensywno?? ?Ăł?tej barwy zale?y nie tylko od ich ilo??, ale rĂłwnie? od stopnia utlenienia. Im bardziej utlenione i im ich wi?cej tym barwa futerka intensywniejsza. Wspomniane substancje oleiste pe?ni? niezwykle wa?n? rol? chroni?c fretk? przed wod? i zimnem. Ponadto nadaj? fretkom specyficzny zapach, ktĂłry mogromne znaczenie dla rozpoznawania si? FutrzakĂłw. Nawiasem mĂłwi?c cz?ste k?piele usuwaj? t? warstw?. Tak wi?c po k?pieli w wodzie z detergentem fretka b?dzie cudnym bia?asem, ale.... a to te? ca?kiem inna historia..... Smile
2. Dlaczego a? tyle albinosĂłw?Z przyczym, ktĂłre wy?ej opisa?em, albinizm jest u zwierz?t niezwykle rzadki. Albinosy maj? niewielk? szans? na prze?ycie, a jeszcze mniejsz? na przekazanie swoich genĂłw potomstwu. To, ?e tak wiele naszych fretek jest albinosami zawdzi?czamy ich udomowieniu. Cz?owiek je ochrania?, dlatego mog?y prze?y? i si? rozmna?a?. Jednak nie od razu przys?owiowy KrakĂłw zbudowano. Cho? uwa?a si?, ?e udomowienie fretek nast?pi?o 2500 lat temu, to ani Ezop, ani Arystoteles ani te? Arystofanes pisz?c ok. 2000 lat temu o fretkach ani s?owa nie napisali o albinosach. Nie wspomino nich rĂłwnie? Izydor z Sewilli. Czy?by walory u?ytkowe zwierzaka nie pozwala?y dostrzec jego urody! Bardzo w?tpliwe. Pierwsze opisy albinosĂłw przedstawia w swoich pismach, ok. 700 lat temu, Albertus Magnus.
Przypuszczalnie zbiega si? to z dwoma wydarzeniami z historii udomowiania fretki. Modne sta?y si? wĂłwczas polowania z fretk? na krĂłliki. Co ciekawe specjalizowa?y si? w tym... niewiasty! W czasie polowania fretki wchodz? do krĂłliczej nory. Czasem zdarza si?, ?e zostaj? w niej zakopane. Dzi?, ?eby ratowa? zakopane w norach fretki, wszczepia si? im nadajniki, a w ?redniowieczu.... Bia?e futerko niew?tpliwie u?atwio akcj? ratunkow?.
Chyba jeszcze wa?niejszym powodem szybkiego zwi?kszenia liczebno?ci albinosĂłw by?a moda! Zawsze ogromnym popytem cieszy?y si? gronostajowe futra, ale nie letnie tylko zimowe. Bielutkie futerka z czarn? plamk? na ko?cu ogonka sta?y si? przekle?stwem tego gatunku. Intensywne polowania spowodowa?y, ?e gronostaje by?y niezwykle rzadkie, a futra z nich uszyte nies?ychanie drogie. Jakie zwierz? mog?o zast?pi? gronostaja?  Odpowied? jest chyboczywista. Tylko zabarwi? na czarno koniuszek ogonka! My?l?, ?e to by?o g?Ăłwn? przyczyn? dlaczego w pewnym momencie albinosy sta?y si? pospolite. Tak bardzo, ?e 300 lat temu za prawdziwe fretki uwa?ano tylko albinosy. Fretki o naturalnym umaszczeniu nazywano pĂł?-udomowionymi, a nawet dzikimi, lecz ob?askawionymi. Wiele lat wsobnej hodowli (rozmna?anie zwierz?t blisko ze sob? spokrewnionych) nie mog?o pozosta? dla naszych zwierzakĂłw bez konsekwencji. Ujawni?y si? niekorzystne cechy. ?eby ratowa? sytuacj? trzeba  by?o doda? "?wie?ej krwi&". Wprowadzi? do hodowli zwierz?to umaszczeniu tchĂłrza, albo nawet same tchĂłrze!  Ale to historia na kolejny artyku?.... Smile.
   3. Czy naprawd? takie delikatne?Wiele lat krzy?owania wsobnego pozostawi?o swĂłj ?lad nie tylko na urodzie, ale rĂłwnie? na zdrowiu zwierz?t. Na szcz??cie domieszka "dzikiej krwi" zmniejszy?a ten efekt, ale nie do ko?ca.... Dotyczy to jednak cech ogĂłlnych, w rĂł?nym stopniu widocznych u rĂł?nych zwierz?t. Czy s? jednak jakie? wady bezpo?rednio zwi?zane z albinizmem fretki? Odpowied? brzmi: tak! Albinosy maja w oku znacz?co mniej pr?cikĂłw. Liczba pr?cikĂłw w oku decyduje o mo?liwo?ci widzenia przy s?abym ?wietle. Jednym s?owem albinosy o zmroku widz? s?abiej ni? inne fretki. Akurat wtedy, kiedy zwierz? jest najbardziej aktywne. Kolejny przyczynek do tego, dlaczego u ich dzikich kuzynĂłw albinizm jest taki rzadki. I jeszcze jedno, pole widzenia albinosa jest znacz?co zw??one.
Albinosy bardzo s?abo widz? do przodu, podczas gdy na boki widz? normalnie. Swoj? drog? to ciekawe, czy Wasi pupile,  je?li chc? co? dobrze zobaczy?, przekr?caj? g?ow?....
W tym miejscu zako?cz? artyku?. Mam nadziej?, ?e czujecie niedosyt, bo temat nie jest wyczerpany Exclamation . Licz? na Wasze uwagi, pytania,... Obiecuj? poszuka? na nie odpowiedzi i za jaki? czas wrĂłci? do tego tematu.
« Ostatnia zmiana: Grudzień 01, 2006, 17:23:48 wysłane przez ewaf » Zapisane

UWAGA
Nie licz na dyskusjÄ? z mojej strony. PodajÄ? fakty, jak je zinterpretujesz to Twoja sprawa.
Strony: [1]   Do góry
  Drukuj  
 
Skocz do:  

Działa na MySQL Działa na PHP Powered by SMF 1.1.2 | SMF © 2006, Simple Machines LLC Prawidłowy XHTML 1.0! Prawidłowy CSS!
Strona wygenerowana w 0.117 sekund z 20 zapytaniami.